Omega 3 vetzuren concurreren met de omega 6 familie van meervoudig onverzadigde vetzuren voor het vormen van alle celmembranen(1,2). Wanneer cellen worden geactiveerd door externe prikkels wordt uit omega 6 vetzuren arachidonzuur gevormd, dat dan verder omgezet wordt in krachtige cellulaire mediatoren zoals thromboxanen, prostaglandines en leukotrienes(3). Deze verbindingen bezitten een scala aan activiteiten, waaronder de activering van leukocyten en bloedplaatjes, de regulering van gastrische secreties, de inductie van bronchoconstrictie en de signalering van pijn in de zenuwcellen.
Het belang van deze verbindingen voor de klassieke geneeskunde is duidelijk als men het enorm arsenaal aan medicatie bekijkt, die hun biosynthese of actie moeten blokkeren(4). De belangrijkste hiervan zijn de niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID) (bv. acetylsalicylzuur, ibuprofen), de cyclo-oxygenase- 2 (COX-2)-remmers (bv. rofecoxib, celecoxib(5)) en leukotriene antagonisten (bv. montelukast, zafirlukast)(6).
Omega 3 vetzuren hebben een rechtstreekse invloed op het arachidonzuur metabolisme, omdat ze arachidonzuur verdringen van de membranen door in competitie te treden met de enzymen die zorgen voor de biosynthese van thromboxanen, prostaglandines en leukotrienes(7). Ongecontroleerde ontsteking speelt een belangrijke rol in de pathologie van ziekten zoals astma, reumatoïde artritis en atherosclerose. Via de inhibitie van het arachidonzuur metabolisme zijn omega 3 vetzuren anti-inflammatoire nutricijnen.
Omega 3 vetzuren moduleren ook de expressie van adhesie-eiwitten, zoals selectines en vasculaire celadhesie moleculen die een belangrijke rol spelen bij leukocyten-endotheel interacties(8). Omega3 vetzuren moduleren verder ook de intracellulaire signaalwegen in verband met de controle van transcriptiefactoren (bv. nucleaire factor-kB) en gen transcriptie(9,10).
Naast hun invloed als bioactieve moleculen in de celmembranen, hebben omega-3 vetzuren ook invloed op de functie van membraan-geassocieerde eiwitten die in direct contact staan met de lipide dubbele laag van de celmembranen. Het netvlieseiwit rhodopsine is een voorbeeld van dit fenomeen(11). Natrium-en calciumkanalen zijn een ander voorbeeld van membraan-geassocieerde eiwitten waarvan de activiteit wordt gemoduleerd door omega 3 vetzuren. Deze stromen zijn van cruciaal belang voor de excitatie van hartcellen en de samentrekking van het hart.
Omega 3 vetzuren remmen de activiteit van een aantal van de cardiale ion-kanaal eiwitten. Dit verklaart hun antiaritmische eigenschappen. Hoewel dit waarschijnlijk niet het enige mechanisme waarmee omega-3 vetzuren invloed hebben op aritmie, verklaart dit aspect de snelheid van de beschermende effecten bij coronaire hartziekten(12,13). De suppletie van omega 3 vetzuren biedt een snel en gunstig effect op de samenstelling van celmembranen in alle weefsels.
Omega 3 vetzuren vonden sinds kort een nieuwe toepassing in de behandeling van bepaalde vormen van geestesziekte. Een dergelijk gebruik is biologisch plausibel gezien het feit dat omega-3 vetzuren, met name DHA, in overvloed aanwezig is in de hersenen en betrokken bij het mechanisme waardoor de hersenenneuronen communiceren(14). Hierbij spelen dopamine en serotonine een belangrijke rol.
Bovendien hebben diermodellen van geestesziekten gesuggereerd dat omega 3 vetzuren bepaalde processen in de hersenen kunnen beinvloeden, zoals de controle over humeur en angst(15).

Dosering:
1 à 2 capsules per dag.

Samenstelling:
Omega 3

Wetenschappelijke verwijzingen:
1 Calder PC. n-3 polyunsaturated fatty acids, inflammation and inflammatory diseases. Am J Clin Nutr2006;83:1505S-19S.
2 Healy DA, Wallace FA, Miles EA, et al. Effect of low-to-moderate amounts of dietary fish oil on neutrophil lipid com- position and function. Lipids2000;35:763-8
3 Funk CD. Prostaglandins and leukotrienes: advances in eicosanoid biology. Science2001;294:1871-5
4 Celotti F, Durand T. The metabolic effects of inhibitors of 5-lipoxygenase and of cyclooxygenase 1 and 2 are an ad- vancement in the efficacy and safety of anti-inflammatory therapy. Prostaglandins Other Lipid Mediat2003;71:147-62
5 Loewen PS. Review of the selective COX-2 inhibitors celecoxib and rofecoxib: focus on clinical aspects. CJEM2002;4:268-75
6 Riccioni G, Bucciarelli T, Mancini B, et al. Antileukotriene drugs: clinical application, effectiveness and safety. Curr Med Chem2007;14:1966-77
7 Calder PC. n-3 polyunsaturated fatty acids, inflammation and inflammatory diseases. Am J Clin Nutr2006;83:1505S-19S
8 De Caterina R, Massaro M. Omega-3 fatty acids and the regulation of expression of endothelial pro-atherogenic and pro-inflammatory genes. J Membr Biol2005;206:103-16
9 Weber C, Erl W, Pietsch A, et al. Docosahexaenoic acid selectively attenuates induction of vascular cell adhesion mole- cule-1 and subsequent monocytic cell adhesion to human endothelial cells stimulated by tumor necrosis factor-alpha. Arterioscler Thromb Vasc Biol1995;15:622-8
10 Novak TE, Babcock TA, Jho DH, et al. NF-kappa B inhibition by omega-3 fatty acids modulates LPS-stimulated mac- rophage TNF-alpha transcription. Am J Physiol Lung Cell Mol Physiol2003;284:L84-9.
11 SanGiovanni JP, Chew EY. The role of omega-3 long-chain polyunsaturated fatty acids in health and disease of the retina. Prog Retin Eye Res2005;24:87-138
12 Marchioli R, Barzi F, Bomba E, et al. Early protection against sudden death by n-3 polyunsaturated fatty acids after myocardial infarction: time-course analysis of the results of the Gruppo Italiano per lo Studio della Sopravvivenza nell'In- farto Miocardico (GISSI)-Prevenzione. Circulation2002;105:1897-903
13 Siscovick DS, Lemaitre RN, Mozaffarian D. The fish story: a diet-heart hypothesis with clinical implications: n-3 poly- unsaturated fatty acids, myocardial vulnerability and sudden death. Circulation2003;107:2632-4.
14 Stahl SM. Essential psychopharmacology Neuroscientific basis and practical applications. 2. Cambridge, UK: Cam- bridge University Press, UK; 2000
15 Carlezon surWA Jr, Mague SD, Parow AM, Stoll AL, Cohen BM, Renshaw PF. Antidepressant-like effects of uridine and omega-3 fatty acids are potentiated by combined treatment in rats. Biol Psychiatry. 2005;57:343–50. doi: 10.1016/j.biopsych.2004.11.038